Kulak Zarı Çökmesi (Atelektazi / Retraksiyon) Nedir? Kulak Zarı Çökmesi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Kulak zarı çökmesi, kulak zarının esnek ve ince yapısının, orta kulaktaki negatif (düşük) hava basıncı veya kronik vakum etkisi nedeniyle içeriye —yani orta kulak boşluğuna, kemikçiklere veya iç kulak tabanına doğru— çekilmesi veya yapışması durumudur. Tıpta kulak zarı retraksiyonu veya ileri aşamalarda atelektazi olarak adlandırılır. Sağlıklı bir kulakta, kulak zarının arkasındaki orta kulak boşluğunda hava bulunur ve bu hava basıncı dış ortamdaki atmosfer basıncıyla eşittir. Bu dengeyi sağlayan en önemli yapı Östaki borusudur. Östaki borusu düzgün çalışmadığında orta kulakta vakum oluşur ve kulak zarı içeriye doğru emilerek çökmeye başlar.
10/27/20263 min read
Kulak Zarı Çökmesinin Nedenleri Nelerdir?
Kulak zarı çökmesinin arkasındaki en temel neden kronik Östaki borusu fonksiyon bozukluğudur. Bu duruma yol açan başlıca faktörler şunlardır:
Geniz Eti (Adenoid Hipertrofisi): Özellikle çocuklarda Östaki borusunun ağzını tıkayarak orta kulak havalanmasını bozar.
Kronik Orta Kulak İltihabı ve Sıvı Birikimi (Seröz Otit): Orta kulakta uzun süre sıvı kalması veya tekrarlayan iltihaplar vakum etkisini artırır.
Alerjik Rinit ve Sinüzit: Burun ve geniz bölgesindeki ödem Östaki borusunun çalışmasını engeller.
Burun Eğriliği (Septum Deviasyonu) veya Polip: Burun solunumunun tıkanması orta kulak basınç dengesini olumsuz etkiler.
Gelişimsel veya Genetik Faktörler: Yarık damak gibi anatomik bozukluklar Östaki borusunun işlevini zorlaştırır.
Kulak Zarı Çökmesinin Belirtileri Nelerdir?
Çökmenin derecesine bağlı olarak belirtiler hafif bir rahatsızlıktan ciddi işitme kayıplarına kadar değişebilir:
Kulakta Tıkanıklık ve Dolgunluk Hissi: Kulak sürekli tıkalıymış veya basınç altındaymış gibi hissedilir.
İşitme Kaybı (İletim Tipi): Kulak zarı titreşim işlevini tam yapamadığı veya orta kulaktaki kemikçiklerin (çekiç, örs, üzengi) hareketini kısıtladığı için sesler boğuk duyulur.
Kulak Çınlaması (Tinnitus) ve Uğultu.
Kulak Ağrısı veya Hassasiyet: Özellikle basınç değişimlerinde (uçak, dağ tırmanışı) belirginleşir.
Kötü Kokulu Akıntı: İleri aşamalarda çökme cebinde kir/cilt döküntüleri birikirse enfeksiyon ve kötü kokulu akıntı oluşabilir.
Kulak Zarı Çökmesi Neden Tehlikelidir? (Kolesteatom Riski)
Kulak zarı çökmesi ihmal edilirse ve takip edilmezse şu ciddi komplikasyonlara yol açabilir:
Kolesteatom Oluşumu: Zarın çöktüğü cepte ölü cilt hücreleri birikir. Bu birikinti zamanla genişleyerek kemik dokuyu eriten tehlikeli bir kitleye (kolesteatom) dönüşebilir.
Kemikçik Erasyonu (Erimesi): Çöken zar orta kulak kemikçiklerinin (örs ve üzengi) üzerine yapışarak zamanla bu kemiklerin erimesine ve kalıcı işitme kaybına yol açabilir.
Kulak Zarı Çökmesi Tedavisi Nasıl Olur?
Kulak zarı çökmesinin tedavisi, çökmenin şiddetine (evresine), işitme kaybının düzeyine ve altta yatan nedene göre kişiye özel olarak planlanır.
1. Takip ve Medikal Tedavi (Erken Evreler)
Eğer çökme henüz başlangıç seviyesindeyse, zar kemikçiklere yapışmamışsa ve kolesteatom riski yoksa hasta yakın takibe alınır:
Altta Yatan Nedenin Tedavisi: Alerji, sinüzit veya burun tıkanıklığı için burun spreyleri (kortizonlu spreyler), antihistaminikler ve deniz suyu uygulanır.
Östaki Egzersizleri: Doktor kontrolünde Valsalva manevrası veya sakız çiğneme, esneme gibi yöntemlerle Östaki borusunun çalışması desteklenir.
Düzenli Otoskopik ve Odyolojik Takip: Belirli aralıklarla işitme testleri (odyometri) ve kulak muayenesi yapılır.
2. Havalandırma Tüpü (Miringotomi ve Tüp Uygulaması)
Eğer Östaki borusu görevini yapmıyor ve orta kulaktaki vakum devam ediyorsa, kulak zarına küçük bir çizik atılarak orta kulağa havalandırma tüpü (tüp takılması) yerleştirilir.
Amacı: Dışarıdan orta kulağa hava girişini sağlayarak vakumu ortadan kaldırmak ve zarın kendisini geri toparlamasına fırsat vermektir.
Tüp genellikle 6-12 ay içinde kulak zarı tarafından kendiliğinden dışarı atılır.
3. Cerrahi Tedavi (İleri Evreler)
Zar orta kulak tabanına veya kemikçiklere yapışmışsa (esnekliğini kaybetmişse) ya da kolesteatom gelişme riski varsa cerrahi müdahale gerekir:
Timpanoplasti (Kulak Zarı Onarımı): Çöken ve yapısını kaybeden kulak zarı bölgesi temizlenir ve hastanın kendi kıkırdak dokusu (kıkırdak timpanoplasti) veya kas kılıfı (fasiya) kullanılarak zar güçlendirilir. Kıkırdak doku sert olduğu için tekrar çökme ihtimalini belirgin şekilde azaltır.
Kemikçik Onarımı (Ossiküloplasti): Çökme nedeniyle eriyen veya hasar gören çekiç, örs veya üzengi kemikçikleri protezlerle ya da kıkırdak greftlerle yeniden yapılandırılır.
Mastoidektomi: Eğer enfeksiyon veya kolesteatom kulak arkasındaki mastoid kemiğe yayıldıysa, kemik içi temizlenir.
Östaki Balon Tüp Şekillendirme (Balon Tüpoplasti): Kronik Östaki tıkanıklığı olan hastalarda Östaki borusunun içine balon kateter yerleştirilerek genişletilmesi sağlanan modern bir yöntemdir.
⚠️ Önemli Uyarı: Kulak çınlaması, kulağınızda sürekli dolgunluk hissi veya hafif işitme kaybı yaşıyorsanız, çökmenin ilerlemesini ve olası komplikasyonları önlemek için vakit kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz (KBB) Uzmanına başvurmalı ve detaylı bir kulak muayenesi ile işitme testi (odyometri) yaptırmalısınız.
Derya İşitme Cihazları Satış ve Uygulama Merkezi
E-posta
ody.deryabaklaci@gmail.com
Adres
Çiftlikköy Mahallesi Mimar Sinan Caddesi Paradise Home’s Sitesi No:24/BD Yenişehir/Mersin
Telefon
